Svečano otvaranje: „Cigani lete u nebo“ na 39. Barskom ljetopisu

POZORIŠNI PROGRAM

Ljetnja scena Doma kulture

5. jul u 21.30

Svečano otvaranje: „Cigani lete u nebo“ na 39. Barskom ljetopisu

 U okviru pozorišnog programa, a povodom svečanog otvaranja 39. Festivala „Barski ljetopis“, u nedjelju, 5. jula sa početkom u 21.30 na Ljetnjoj sceni Doma kulture, biće izveden kultni mjuzikl „Cigani lete u nebo“ čuvenog Pozorišta na Terazijama iz Beograda. Predstava je rađena u režiji Vladimira Lazića, prema motivima pripovijetke „Makar Čudra“ Maksima Gorkog, i predstavlja jedno od najdugovječnijih i najpopularnijih ostvarenja na regionalnoj teatarskoj sceni.

Ovaj pozorišni spektakl, koji slavi više od dvije decenije uspješnog scenskog života i preko 400 izvođenja pred više od 200.000 gledalaca, donosi na scenu jednu od najpoznatijih i najstrastvenijih svjetskih ljubavnih priča – onu između prelijepe Ciganke Rade i ponosnog kradljivca konja Lojka Zobara. Kroz prepoznatljive, najljepše ruske pjesme Jevgenija Doge i specifičnu energiju mnogobrojnog ansambla, mjuzikl duboko ponire u pitanja lične slobode, ponosa, unutrašnjih lomova i društvenih normi. Likovi Gorkog su smjeli, ponosni i snažni ljudi, lišeni društvenih dogmi, za koje je zemlja pretesna i koji u odbrani svoje apsolutne slobode i razarajuće strasti uzlijeću pravo u nebo, ostavljajući publiku pred vječitim pitanjem: da li je vrijednije živjeti i umrijeti za ljubav ili za slobodu.

Renomirani autorski tim ove kultne produkcije čine kompozitor Jevgenij Doga, Vlasta Doležalova koja potpisuje prevod, i Gale Janković koji je uradio prevod pjesama. Za muzičke aranžmane bio je zadužen Vojkan Borisavljević, dok će izvođenjem dirigovati Milan Nedeljković. Adaptaciju teksta potpisuje Ivana Dimić, upečatljivu i nezaboravnu koreografiju kreirao je Krunoslav Simić, scenografiju Geroslav Zarić, a autentične kostime Snežana Šimić. Lektorski rad potpisuje Radovan Knežević.

Uloge su povjerene sjajnom glumačkom ansamblu i solistima beogradskog teatra. Lik čuvene starice Izergil tumači Dušica Novaković i Kristina Savić, dok u naslovnim i strastvenim ulogama Rade i Lojka Zobara ravnopravno nastupaju Olivera Bacić i Miona Marković, odnosno Ivan Bosiljičić. U ostalim ulogama publika će imati priliku da vidi Milana Tubića, Nikolu Bulatovića, Milana Antonića, Petra Đurđevića, Duška Radovića, Predraga Miletića, Milana Bosiljičića, Branka Đurića i Mariju Krulj. Glumačku ekipu dopunjuju i Jelena Arsić, Milica Burazer, Kristina Jovanović, Ana Korać, Barbara Milovanov, Ivana Dubovac, Miroljub Turajlija, Milan Milosavljević, Marko Nikolić ml., Vladan Savić, Aleksandar Dunić, Ana Simić, Nataša Balog, Bojan Gavrilović, Marko Bogdanić i Tatjana Popović, uz vokalnu podršku suđaja i solista hora.

Ovaj raskošni scenski spektakl upotpuniće i vanserijski nastup kompletnog Baleta, Hora i Orkestra Pozorišta na Terazijama, koji pod vođstvom soliste baleta Milana Gromilića i koncertmajstora Jelene Dimitrijević i Katarine Kojačevski donose svu punu raskoš i emociju ruske muzike i čergi.

Trajanje predstave: 2 časa i 30 minuta (sa pauzom)

GORKI I NjEGOVI CIGANI

Mladić koji se zvao Aleksej Maksimović Pješkov sin siromašnog radnika,siroče koje je rano ostalo bez oca, lađar, kuvar, pevač, skitnica i samouk – imao je dvadeset i četiri godine kada je dospeo u tamnicu. Bilo je to 1892.godine. Uzevši tada pseudonim pod kojim ga poznaje svetska literatura, Maksim Gorki u tamnici piše svoju prvu pripovetku: Makar Čudra. Iako prva, ova pripovetka koja je “zrelo štivo” i sa zanatske, i sa tematske i sa umetničke strane – poslužiće mnogo decenija kasnije, kao osnov za film i mjuzikl Cigani lete u nebo.

Pripovetka je klasičan obrazac “duple ekspozicije”. Makar Čudra, Ciganin, priča na obali mora, pod vetrom i talasima, o svom ciganskom sabratu Lojku Zobaru i njegovoj ljubavi prema lepoj Ciganki Radi. Makar Čudra je tema za sebe, pisac ga skicira kao profil snažne ličnosti, tako da bi i on sam mogao da bude tema jedne priče. Gorki daje Makaru ulogu pripovedača da bi ispričao začudnu istoriju jedne ljubavi. Ta istorija je zanimljiv fabulativni ram za široku sliku koju pisac i njegov junak slikaju pred čitaocem. Napisana u Tiflisu, u stanu političkog izgananika Kaljužnog, objavljena u dvevnom listu “Kavkaz”, ona stoji – hronološki i umetnički – na čelu svih izabranih i sabranih dela Maksima Gorkog.

Gorkijevi Cigani nose u sebi elemente romantičarskih legendi koje, međutim, pripovedaju pučki pripovedači. Njih autor sreće kraj čergi, u stepama, za vreme lutanja beskrajnim prostorima svoje domovine Rusije. U tim se novelama, zatim, pojavljuju i likovi skitnica – “bosjaka”, u kojima Gorki otkriva visokeljudske kvalitete, specifičnu životnu filozofiju, često izraženu u brojnim aforizmima i sentencama. Njegovi junaci lišeni su društvenih dogmi i lako prekoračuju norme društvenog ponašanja, upravo zato što ne zavise sudbinski od materijalnih dobara. Jednom rečju – oni su slobodni. Zbog takvih osobina njegovih novela, Gorkog su u prvo vreme smatrali predstavnikom ruskog modernizma, dok se u vezi sa njegovim likovima najčešće spominjalo Ničeovo ime.

Najzad, nesumnjivo je jedno: novelistički likovi Gorkog- Makar Čudra i starica Izergil, Lojko Zobar i prelepa Ciganka Rada – jesu ponosni, smeli i snažni ljudi koji su suprostavljeni poniznim, ropskim i slabim. Takvi likovi, takvi ljudi i takvi Cigani, samo i mogu “da lete u nebo”. Zemlja je za njih pretesna.

Premijera predstave, u režiji Vladimira Lazića, bila je 17. aprila 2004. godine i od tada se uvek igra pred prepunom salom kako na matičnoj, tako i drugim scenama  širom zemlje i van nje.

Iako na početku svog scenskog života ovaj komad nije bio ohrabren od strane pozorišne kritike, on je rastao i transformisao se u vrlo specifičnu energiju ansambla koji sa sve većim žarom izvodi najlepše ruske pesme Jevgenija Doge oslikavajući jednu od najpoznatijih ljubavnih priča, ali jednako baveći se pitanjem granice slobode, ponosa i društvenih normi.

Tokom gotovo dve decenije izvođenja, menjali su se i učesnici u predstavi, a najveću promenu predstava je doživela početkom 2020. godine. Naime, Ivan Bosiljčić i Milena Vasić su nakon šesnaest godina predali uloge mlađim kolegama sa željom da nastave uspeh ove predstave u godinama koje slede. Nikola Šurbanović preuzeo je ulogu čuvenog kradljivca konja Lojka Zobara, a nakon velike audicije, uloga Rade dodeljena je Mioni Marković i Oliveri Dragičević (u ravnopravnoj alternaciji).

Šta je, zapravo, tajna dugovečnosti ovog mjuzikla?

“Nema više slobode, Rado. Ni za tebe ni za mene – kaže Lojlo Zobar.  Ima li je ako ima ljubavi? Traganje za slobodom je traganje za sopstvom, shvatanje da je ljubav jedina, celovita i smislena. Svi glumci su verovali u ovu predstavu, iako su u početku postojale različite kritike i stavovi. Ipak, ta razmena emocija između nas i publike je ovu predstavu oblikovala, nadogradila i sačuvala. Zbog toga oni vole “Cigane” jer sa Radom i Zobarom uzleću do te slobode i na kraju plaču. To je neka radosna tuga!”

Milena Vasić

“Autentična potraga za slobodom je najveći adut predstave “Cigani lete u nebo”, a publika nam se iznova vraća jer i svako u gledalištu za istim čezne.  To je ta tema slobode koju je Maksim Gorki otvorio u svojoj pripovetci, a koju mi otkrivamo već dve decenije na sceni Pozorišta na Terazijama. Ona je u rečima, muzici, u odnosima i svakom pokretu koji izvodimo uvek iznova.

Ova tema je u našem vremenu aktuelnija nego ikad. Koliko smo daleko od slobode? Ima li je uopšte? Naši junaci doživljavaju tragičan kraj u odbrani te slobode onako kako je lično shvataju. Smatram da je njihov izbor mogao biti i drugačiji – umesto razarajuće strasti, u sebi su mogli probati da probude ljubav koja sve trpi, koja je blagotvorna. Da izaberu život .

Eto ta mogućnost, to je zapravo prostor naše slobode. A stradalna sudbina Zobara i Rade duboko potresa, jer svakoga od nas stavlja pred mogućnost boljeg izbora.”

Ivan Bosiljčić

„Skoro da ne postoje predstave koje ljudi gledaju po deset, dvadeset ili trideset puta. Koja je tajna predstave “Cigani lete u nebo”? To nije samo tekst velikog pisca Maksima Gorkog. Nije ni samo čarobna muzika koju svi pevamo kada nam je teško ili lepo. Na kraju, to je najdublja ljudska priča o tome za šta je vrednije živeti i umreti: za ljubav ili za slobodu. Rada i Lojko Zobar neće da žive bez slobode, a ne mogu da žive bez ljubavi.”

Miona Marković

“Ovo je priča o čoveku i njegovim željama, strahovima, hrabrosti, ljubavi. Mnogi se sa tim mogu identifikovati. Ona je poučna, a ovaj mjuzikl je oživljava na jedan jedinstven i magičan način, stoga verujem da je to najveći razlog dugog života ove predstave.”

Nikola Šurbanović

“Predstava koja ima tako dug život kao sto su “Cigani” – to može samo predstava satkana od ljubavi, energije ljudi koji je čine, njihove predanosti. A sve to je ovaj ansambl, i više od toga! Najveći adut ove predstave je duša od koje su satkani i likovi koji obitavaju u njoj. To je nama koji igramo zanosno, strastveno, emotivno, iskreno. Samim tim i publici koja je deo te magije koja traje devetnaest godina! Meni je čast da budem deo nje i da dam sve od sebe da čuvam ono sto sam dobila u nasleđe! Neka traje još toliko na radost budućim generacijama!”

Olivera Bacić

NAPOMENA: U četvrtak 4. juna ansambl mjuzikla Cigani lete u nebo proslavio je svoje 400. izvođenje. Tokom 22 godine svog scenskog života, mjuzikl Cigani lete u nebo pogledalo je više od 200 000 gledalaca kako na matičnoj, tako i na scenama  širom zemlje i van nje.