Barski ljetopis

Mural/ in progress David Husić
2023-08-16, 2023-08-23
bARS
Mural/ in progress David Husić,
akademski slikar
Uže gradsko jezgro, 26. jul, 2 avgust, 9 avgust, 16 avgust, 23 avgust
***

Program „bARS“ u okviru Barskog ljetopisa 2023. predviđa jednu novinu u lokalnim okvirima. Riječ je o izradi murala sa motivima likova šest poznatih Barana iz sedamdesetih i osamdesetih godina, na umjetnički način, daleko od kiča i banalnosti kojim samouki akteri „ulične umjetnosti“ često obasipaju. Umjetničke forme u vidu murala sve češće krase javne površine gradova, ima ih od Ulcinja do Nikšića, od Beograda do Njujorka, i osim što su zaštitni znakovi grada, imaju i turistički potencijal. Murale u Baru oslikaće akademski umjetnik David Husić. Nakon završetka posljednjeg murala biće štampana prigodna knjižica, svojevrsni post-katalog koji će ispratiti sam čin kreativnog rada.
Likovni umjetnik David Husić (1989) završio je osnovnu školu u Baru, a potom Srednju likovnu na Cetinju. U prijestonici Crne Gore diplomirao je slikarstvo na Fakultetu likovnih umjetnosti Cetinje 2015. godine, u klasi profesora Dragana Karadžića, a potom specijalizirao slikarstvo u klasi profesora Ratka Odalovića. Radio je kao ilustrator u NVO „Planeta znanja” u saradnji sa IDJ-om, a njegov rad na dva murala u Baru izazivao je značajnu pažnju medija.
Učesnik je više kolektivnih izložbi, kao i likovnih kolonija, a publici se predsatvio i specifičnom samostalnom izložbom „Antifraktal”. Živi i stvara u Baru.

Promocija knjige „Izabrane pjesme“ Rajka Joličića
2023-08-19
Promocija knjige „zabrane pjesme“ Rajka Joličića
moderator: Suljo Mustafić
autor: Rajko Joličić
Dvorac kralja Nikole
21.00h

Rajko Joličić, pjesnik, novinar, glumac, humorista, satiričar i humanista, višedecenisjki barski Đedo Mraz, rođen je 1947. godine u malom ribarskom selu Krnjice, na obali Skadarskog jezera.
Prvu pjesmu je napisao u 7. razredu i dobio nagradu lista „Kekec“ na jugoslovenskom konkursu. Upisao je Srednju vojnu školu u Zagrebu, a potom započeo život u Banja Luci, kao aktivni niži oficir. Tamo se prvi put okušao u novinarskom poslu, za Radio Banja Luku, novine „Borac“ i „Front“. Bavio se atletikom i boksom, i postao prvak Sedme armije u bacanju diska.
U Bar se vratio 1980. godine i uključio u društveni život, objavljujući prvu knjigu „Trijebljenje korova“ sa zaštitnim znakom-pjesmom „Rekvijem za Tanju“ o lijepoj djevojci iz Banja Luke. Počeo je da radi honorarno kao novinar-„lutajući reporter Radio Bara“ i dopisnik „Večernjih novosti“, nastavio kao autor brojnih radio emisija, a i dalje vodi jednu od najslušanijih emisija Radio Bara –„Selu u pohode“.
Objavio je 25 knjiga poezije za djecu i odrasle, aforizama i satiričnih radova. Pjeva se preko trideset njegovih pjesama za djecu i odrasle. Jedan je od „Dva gusara iz Bara“, najizvođenije pozorišne predstave u istoriji Bara. Dobitnik je mnogih priznanja za stvaralaštvo – između ostalog, laureat je nagrade za sveukupno stvaralaštvo za djecu i mlade „Stara maslina“. Njegove pjesme prevođene su na nekoliko stranih jezika i zastupljene u lektiri.
Joličićevo je ime sinonim za dugogodišnji humanitarni rad i ekološki aktivizam. Kao dobrovoljni davalac krvi, dobitnik je Zlatne plakete Crvenog krsta Crne Gore za 130 darivanih boca. Spasio je pet života nakon raznih nesreća ili tragičnih dešavanja. Živi u Baru.

Promocija knjige „Bar u hodnicima sjećanja“
2023-08-20
bARS
Promocija knjige „Bar u hodnicima sjećanja“
moderator: Maja Tomović
učesnici: Vesna Šoškić, Milan Vujović i Željko Milović
Dvorac kralja Nikole
21.00h
***

Knjiga „Bar u hodnicima sjećanja“ objedinjava autorske tekstove Baranki i Barana, koji su objavljeni u istoimenoj rubrici na portalu Bar Info, lokalnog javnog emitera Radio Bar.
Kroz 52 teksta, od marta 2022. do marta 2023. godine, evocirane su uspomene na nekadašnji Bar i skoro zaboravljene ljude i događaje.
U knjizi su sjećanja koja su zapisali: dr Ljubo Živković, Čedomir Ratković, prof. Zagorka Vuković, prof. Tihomir Brajović, Miloš Šušter, Radmila Vojvodić, dr Momir Vujović, dr Igor Lukšić, mr Ilija Vukotić, prof. Maksim Lutovac, Ivona Kopitović, cap. Vahid Sinanović, Jusuf Kalamperović, Vesna Pavićević, Vladimir Lukšić, Milica Vukmanović, Gordana Vujović, Ranko Vujačić, prof. Vojislav Novaković, Zoran Novaković, Neđeljko Đurović, dr Nebojša Živković, Zoran Vojvodić, mr Mladen Zagarčanin, Merion Ivanović, Muharem Muratović, Katarina Popović, Žarko Đurišić, Sanja Vujačić, Vesna Čejović, dr Šerbo Rastoder,Ljubomir Plamenac, dr Neven Leković, Irena Rolović, Zarija Lekić, Petar Milatović, dr Svetozar Savić, Mila Vukosavović, Milena Zoranović, Radmila Mirović, dr Julijana Vuksanović, Dragan Stojanović, Jelica Pantović, Predrag Popović, Vladimir Marvučić, Pero Radović, dr Jovan Ivović, Emin Duraković, Milan Čelebić, prof. dr Dijana Marojević, Željko Milović i Milan Vujović, uz foto-reportažu sa dočeka Nove godine u pristanskom restoranu „Obala“ 1956. godine.

Izložba „Miki – Traganje i nestajanje“
2024-07-16
Miki Hot je bio jedan od veoma prepoznatljivih likovnih umjetnika u Baru još od konca sedamdesetih kada je u grad stigao iz Nikšića. Boem, nekonvencionalnog ponašanja i specifičnog načina života, hodao je često gradom sa štapom na kome je bila zakačena kugla. Stvarao je gdje god bi za to imao priliku, u hotelskim sobama, iznajmljenim kućama i stanovima, u podrumima zgrada, tokom likovnih kolonija, u svojoj kućici u Ruskim barakama okružen djecom i gomilom različitih životinja… Često je platnima plaćao troškove u hotelima i kafanama, svoje i društva s kojim bi dočekivao jutra, pa se njegovi radovi nalaze po raznim lokacijama, od Bara i Svetog Stefana do Pariza. Bio je poznat i po specifičnom načinu slikanja – prstima, radio je i kao scenograf za predstave KUD „Jedinstvo“, oslikavao zidove u institucijama, crtao natpise firmi u vrijeme kad to nisu radili kompjuteri, a kriznih devedesetih i slikao po narudžbi vjerno kopirajući originale…
Izuzetno je teško ući u trag Mikijevim autorskim djelima jer nije vodio evidenciju kome ih je i kada poklanjao ili prodavao, tako da je nastanak ove izložbe bio, u stvari, i traganje za umjetnikom.
Preminuo je 2007. godine, a djela prikazana na ovoj izložbi su iz privatnih kolekcija njegovih prijatelja i porodice Hot.
bARS
Izložba „Miki – Traganje i nestajanje“
16.jul u 21.00
Galerija „Velimir A. Leković“

Promocija knjige Maksima Lutovca „Drug“
2024-07-18
Knjiga „Drug“ (CID, Podgorica, 2024) je posthumno izdanje zapisa o šahu, i životu uopšte, iz pera Maksima Lutovca.
Maksim Lutovac bio je najdugovječniji direktor u istoriji Barske gimnazije, punih 28 godina.
Rođen je 1936. godine u Dapsićima, kraj Berana. Školovao se i radio u četiri grada: Beranama, Kotoru, Beogradu i Baru. Postao je 1963. godine prvak Crne Gore u šahu i čitavog života bio impresioniran drevnom igrom na 64 polja – organizovao je, pored ostalog, sedam velemajstorskih turnira „Sozina“, autor je prve knjige o crnogorskom šahu „E4 Crnogorski šah“ 1984. godine, koordinator projekta „Šah u škole“… Napisao je još 15 knjiga, među kojima se izdvaja kapitalno djelo „Šahovski vijenac“ i monografija „Bar – grad Feniks“. Dobitnik je najvećeg opštinskog priznanja – Nagrade oslobođenja Bara, Zlatne plakete Šahovskog saveza Crne Gore i priznanja Zaslužni sportski radnik Crne Gore. Preminuo je 2023. godine, a knjiga zapisa o šahu i šahistima „Drug“ je izdata zalaganjem njegovog sina Miluna i prijatelja.
„Pred nama je neobična knjiga, knjiga o životu koji je beskrajno polje, kao što je šah beskrajno polje. Neobična knjiga kao što je neobičan i njen autor. Pisana srcem, ali znanjem i promišljanjem, vrhunske pismenosti, pronicljivih zapažanja. Istorija šaha u malom. I života u velikom! (…) Maksim Lutovac knjigu ’Drug’ koncipira: od partija šaha i zanimljivih priča – partija života, sjećanja, te je neka vrsta memoara, bolje reći antimemoara. Bez literarnih partija ne bi bila toliko zanimljiva, osim za igrače i tumače šaha. Ovako je zanimljiva i za druge čitaoce. Dvostruka zanimljivost, višestruka značenja. Nauka i literatura.
Pravljena u borhesovskom maniru – lavirint za radoznale. Njene staze se udvajaju i spajaju. Šahovski udžbenik, literarna knjiga. (…) Život je kao partija šaha, to na najljepši način kazuje knjiga ’Drug’. Autor se sjeća ljudi, velikih partija, velikih igrača, vrhunskih rješenja, sjeća se malih stvari i malih doživljaja, koji u knjizi dobijaju trajnu dimenziju. Nema malih stvari i nema malih događaja. Autor se sjeća djetinjstva, životnih početaka i pretvara ih u svoj amarcord, trajniji od života, u šah i literaturu.“ (Miraš Martinović)

Promocija knjige Milana Vujovića, „Barske priče IV“
2024-07-25
Riječ je o promociji četvrte knjige iz serijala knjiga anegdota „Barske priče IV“ (samizdat, Bar, 2024) barskog novinara i pisca Milana Vujovića.
Milan Vujović je zaposlen u Radio Baru više od tri decenije, gdje obavlja funkciju glavnog i odgovornog urednika. Bio je četvrt vijeka dopisnik beogradske „Politike“ i redovno objavljuje blogove na portalu „Vijesti“. Dobitnik je nagrade Aktiva novinara Bara „Božidar Boško Milošević“ 1997. godine, Udruženja novinara Crne Gore 2000. godine, a 2019. dodijeljena mu je Nagrada oslobođenja Bara. Objavio je tri romana – „Agnostik ili kako je Jagoš završio pravo“, „Ništa se nije promijenilo“ i „Počelo je s nesanicom“, kao i knjigu zapisa „Život i ostalo“, duhovite priče pod naslovom „Knjiga o Mikiju“. Sa Vladimirom Lukšićem napisao je „Šah u Baru“, prvo djelo o ovoj drevnoj igri u gradu pod Rumijom. Urednik je knjige „Bar u hodnicima sjećanja“, nastale po istoimenom serijalu tekstova koje su za sajt Bar Info pisali viđeni Barani.
Prve „Barske priče“ izašle su 2013, druga knjiga 2015, a treća 2021. godine.
bARS
Promocija knjige Milana Vujovića, „Barske priče IV“
25.jul u 21.00
Plato Doma revolucije

Izložba fotografija Danila Dada Pavlovića
2024-08-08
Tradicionalna postavka fotografija bARS-a seli se sa gradskog korzoa na Trg Vladimira i Kosare.
Tri prethodne godine tema izložbe su bile fotografije iz prošlosti Bara, a ovoga puta riječ je o atraktivnoj postavci pejzaža primorskog dijela barske opštine, autora Danila Dada Pavlovića pod nazivom „Barske boje mora“.
Danilo Dado Pavlović (Bar, 1988) osnovnu i srednju školu završio je u Baru, ekonomista je po struci. Fotografijom se bavi 8 godina.
Pobjednik je nekoliko foto-konkursa u organizaciji Centra za zaštitu i proučavanje ptica, Ministarstva poljoprivrede, Kancelarije EU u CG. Bio je nekoliko godina urednik fotografije barskog časopisa „Maslinada“, sarađuje sa medijima i institucijama u Baru, Crnoj Gori i regionu.
Ljubitelj prirode, u slobodno vrijeme je planinar i maratonac.
bARS
Izložba fotografija Danila Dada Pavlovića
8.avgust u 20.00
Trg Vladimira i Kosare

default

Multimedijalna promocija albuma, spotova, uz koncert grupe Grimm i Bež, sa gostima
2024-08-13
Kultno mjesto alternativne kulture Bara, „Dublin Pub“, i ove će godine biti dio „bARS-a“ i „Barskog ljetopisa“, kroz multimedijalnu promociju dva albuma dvije barske grupe – „Grimm“ i VIS BEŽ. Očekuje se premijerno prikazivanje spotova ovih bendova, uz razgovor sa autorima o novim nosačima zvuka – „Između svjetova“ grupe Grimm i „Sunce, zemlja i s njima ti“ VIS BEŽ. Nakon toga će uslijediti koncert na kome će bendovi izvesti nove numere, u unplugged verziji. Očekuje se i učešće članova još nekoliko barskih i crnogorskih grupa, koji će se pojaviti kao gosti iznenađenja.
Barska rock grupa „Grimm“ nastala je 1999. godine i iza sebe ima tri albuma. Radi u sastavu: Nebojša Đukanović (muzika, tekstovi, vokal, gitara, klavijatura), Ivana Janković (vokal), Željko Samardžić (bubnjevi), Marko Miraš Mirković (bas) i Bojan Dobrilović (gitara).
Rad na novom albumu „Između svjetova“ trajao je tri godine, a izdanje sadrži dvanaest pjesama „divergentnih muzičkih boja, složene strukture aranžmana i nikad zrelijih stihova“, po riječima Đukanovića. Prvi singl je numera „Prah“, snimana u nikšićkom „Disorder“ studiju Bojana Dobrilovića.
„Albumom ’Između svjetova’ biće zaokružena Grimm trilogija, esencijalno izdanje koje će, nadamo se, ostaviti poseban trag muzičkog stvaralaštva nastalog na podneblju Jugozapadnog Balkana. Vrijeme se ubrzano mijenja, prolazimo kroz period koji će definisati budućnost i s obzirom na to da smo u osnovi klasičan hard rock bend, znamo vrlo dobro da su zlatna vremena takve vrste muzike davno prošla. Ipak, boreći se, nekada uspješno – nekada manje uspješno, sa novotarijama modernog doba, uspjeli smo da iznesemo suštinu našeg poimanja muzike i lirike kroz dvanaest pjesama divergentnih muzičkih boja, složene strukture aranžmana i nikad zrelijih stihova“, istakao je Nebojša Đukanović.

***
Barski VIS BEŽ je nastao 2022. godine nastao u cilju očuvanja urbane muzičke baštine Bara osamdesetih, i predstavljao je spoj rada tri autora – Božidara Gagovića, Edina Dibre i Željka Milovića na pjesmama koje su nastale u periodu 1985–1990. Na tom fonu objavljen je 2023. godine EP „Život u e-mollu“ usnimljen na akustičnim instrumentima u novim, bogatijim aranžmanima nego što su numere bile u izvornim varijantama. Na EP-u su bili ponuđeni i rijetki dokumentarni snimci svirki uz akustične gitare na raznim lokacijama u Baru, što je tada bila gotovo pa uobičajena praksa.
Drugi album „Sunce, zemlja i s njima ti“ donosi VIS BEŽ u kompletnoj zvučnoj varijanti, bez akustike, i na njemu se nalazi i novi materijal članova benda. Po riječima autora, „zamišljen je kao film koji kroz različite stilove muzike slušaoca vodi kroz različite sekvence Bara, od popa, preko bossa-nove, hard rocka do ambijentalne muzike. Kuriozitet ovog nosača zvuka je značajan broj gostiju, barskih umjetnika raznih profila“.
Prvi ekranizovani singl, praćen spotom koji će premijerno biti izveden na Ljetopisu, biće „Bonaca“.

bARS
Multimedijalna promocija albuma, spotova, uz koncert grupe Grimm i Bež, sa gostima
13.avgust u 21.00
„Dublin Pub“

Koncert mr Leonora Bajramoski – violina i mr Jakup Mehmedović – harmonika
2024-08-22
Mr Leonora Bajramoski (Zaječar, Srbija, 1993) jedna je od značajnijih srpskih violinistkinja svoje generacije. Muzičko obrazovanje započinje u Školi za muzičke talente u Ćupriji, učeći violinu i violu kod renomiranih profesora: Uroša Pešića, Vladislava Bobića i Vladimira Markovića. Studije violine upisuje 2011. godine na Muzičkoj akademiji u Istočnom Sarajevu u klasi prof. Vladimira Markovića, a diplomu stiče 2015. godine. Univerzitet u Istočnom Sarajevu dodjeljuje joj tada Plaketu Univerziteta za izuzetan uspjeh u toku studija, a Skupština grada Istočno Sarajevo zahvalnicu za izuzetno ostvarenje i vrhunske rezultate u oblasti muzičkog obrazovanja. Dobitnica je nagrade „Cvjetko Rihtman“ za jednog od najboljih studenata Muzičke akademije u Bosni i Hercegovini.
Dobitnica je mnogih nagrada, od kojih su najznačajnije: laureat iz violine, u klasi prof. Bojane Pantović i I nagrada iz viole, u klasi prof. Tomislava Miloševića na Republičkom takmičenju učenika muzičkih i baletskih škola Srbije, 2008; Laureat iz violine, u klasi prof. Vladimira Markovića na Međunarodnom takmičenju „Jon Vidu“, 2009. godine u Rumuniji; Laureat sa kamernim sastavom u klasi prof. Uroša Pešića na Međunarodnom takmičenju „Davorin Jenko” 2010. godine u Beogradu; Laureat sa kamernim sastavom u klasi prof. Vladimira Nikolića na Međunarodnom takmičenju „Davorin Jenko“, 2011. u Beogradu; prve nagrade iz violine u klasi prof. Vladimira Markovića na 16. i 18. Međunarodnom takmičenju „Petar Konjović“, 2011. i 2013. godine u Beogradu.
Polaznica je violinističkih kurseva kod istaknutih svjetskih pedagoga, Paula Roczeka (Austija) i Elene Korženjević (Rusija). Pored violine, uspješno svira i violu, što govori o njenoj muzičkoj svestranosti. Kao solistica i kamerna umjetnica ostvarila je brojne turneje u Kuvajtu, Austriji, Italiji, Sloveniji, Rumuniji, Hrvatskoj, BiH i Srbiji. Kao zamjenik koncert-majstora u orkestru Deutsche Philharmonie Bonn na turneji u Kini održala je 2018. godine dvadeset sedam koncerata. Od 2017. godine u zvanju asistenta violine radi na Muzičkoj akademiji u Istočnom Sarajevu, a od 2019. godine je koncert-majstor Simfonijskog orkestra Mostar i muzičko-scenskog spektakla „Mozart u vrtu“ Zagrebačkog orkestra mladih, s kojima nastupa i kao solistkinja. Odnedavno je član udruženja za njegovanje klasične muzike „Koral“.
Trenutno je zaposlena kao viši asistent na Muzičkoj akademiji u Istočnom Sarajevu i kao prof. violine u ŠOMO „Petar II Petrović Njegoš“ u Baru.
Mr Jakup Mehmedović (Bar, 1990) završio je ŠOMO „Petar II Petrović Njegoš“ u Baru u klasi prof. Aleksandra Basaraba. Učestvovao je na republičkim takmičenjima gdje je kao solista osvajao specijalne nagrade. Osvajao je nagrade i sa kamernim sastavima i orkestrima. Osim na republičkim, učestvovao je i na međunarodnim takmičenjima „Dani harmonike – Smederevo“, gdje je osvojio dvije prve nagrade.
Dalje školovanje nastavio je u Podgorici, u Srednjoj muzičkoj školi „Andre Navara“, takođe u klasi prof. Aleksandra Basaraba gdje osvaja specijalne nagrade na republičkim takmičenjima.
Muzičku akademiju u Istočnom Sarajevu u klasi mr Danijele Rakić upisao je 2009. godine. Tri puta je učestvovao na festivalu harmonike „Akordeon art“ na kome je osvojio jednu drugu i dvije prve nagrade. Na najprestižnijem svjetskom takmičenju harmonike – „Coupe Mondiale 2012“ u Italiji osvojio je četvrto mjesto.
Svirao je na mnogim manifestacijama u Crnoj Gori i BiH, a u Hrvatskoj na muzičkom festivalu na Hvaru 2012. i 2013. godine.
Tokom studiranja bio je koncert-majstor akademskog orkestra harmonika koji je nastupao na brojnim koncertima.
Upisao je 2013. godine magistarske studije u Istočnom Sarajevu u klasi mr Danijele Rakić, gdje nakon godinu dana magistrira sa ocjenom 10. Nakon školovanja se vraća u Bar i počinje predavati harmoniku u ŠOMO „Petar II Petrović Njegoš“ gdje je i danas profesor i svoje znanje prenosi mladim učenicima.

Koncert prof. harmonike Safeta Drljana „Muzika sa knjaževog dvora“
2024-08-25
Prof. Safet Drljan (Bar, 1981) nižu i srednju muzičku školu završio je u Baru i Podgorici, a Fakultet muzičke umetnosti u Beogradu – nastavno odjeljenje Kragujevac, u klasi profesora Radomira Tomića. Tokom školovanja nastupao je na mnogim takmičenjima i osvajao brojne nagrade, među kojima je više prvih i specijalnih nagrada u Crnoj Gori i Srbiji. Nastupa na takmičenju u Njemačkoj, 2002. godine, gdje ulazi u prvih petnaest kandidata za nagradu. Bio je polaznik više Ijetnjih škola u Kragujevcu i Podgorici, gdje je imao priliku da radi sa najeminentnijim profesorima u svijetu harmonike (Juri Šiškin, Vječeslav Semjonov, Peter Gerter, Mika Vairinen, Vojin Vasović i drugi). Trenutno radi u muzičkoj školi u Baru, gdje sa učenicima postiže veoma zapažene rezultate.
Pored pedagoškog rada, veoma je prepoznat po koncertnim nastupima, u Crnoj Gori i
inostranstvu (Hrvatska, Slovenija, Albanija, Srbija, Makedonija, Turska, Kipar). Daje poseban pečat izvođenju klasičnih dijela iz vremena baroka, klasicizma, romantizma i muzike XX vijeka, uzdižući harmoniku na veći umjetnički nivo. Jedan je od osnivača kulturne manifestacije „Veče sevdaha“ u Baru i jedan od nezaobilaznih umjetnika koji učestvuju u programima u organizaciji Centra za kulturu manjinskih naroda u Crnoj Gori. Osim izvođenja klasičnih dijela, bavi se obradama izvornih narodnih pjesama, unoseći u aranžmane lični pečat, na koji publika nikad ne ostane ravnodušna.
Program „Muzika sa knjaževog dvora“ premijerno se izvodi na ovogodišnjem „bARS“-u.

Promocija knjige Božidara Miloševića „Bar: Svjetionici jednog vremena, knj. 1“
2024-08-27
Djelo „Bar: Svjetionici jednog vremena, knj. 1“ je knjiga članaka prvog barskog novinara Boška Miloševića, iz perioda 1961–1979, čovjeka koji je utemeljio ovu profesiju u gradu pod Rumijom. Članci su objavljivani u „Politici“ i „Pobjedi“, a prikupio ih je i za štampu pripremio Željko Milović. Nastanak dvotomne knjige članaka Boška Miloševića (naredna se očekuje u novembru ove godine) dogovaran je gotovo deceniju.
„To su dirljive storije o našim ljudima, gradu, moru, maslinama, beočug u lancu koji je dokazivao da je njihov autor bezgranično bio zaljubljen u Bar i da su najljepši njegovi radovi bili oni koje je pisao naizgled nehajno, srećući poznate i nepoznate po kafanama, stanicama, ulicama, ispred kuća… Radovi koji su fotografski precizno bilježili životne priče muškaraca i žena pored kojih se prolazilo kao da ne postoje, kao da se uopšte ne vide. E, Boško ih je nepogrešivo vidio. I prepoznavao. Željeli smo, uređivački tim ove knjige i njegova porodica, da objavimo te Boškove čuvene priče o Baranima, pisane od 1961. do smrti. U ovoj dvotomnoj knjizi ponovo će, uz Boškovu pomoć, oživjeti Bar kojeg su gotovo svi zaboravili, onaj sa nekoliko ulica i ljudima koji su brinuli jedni za druge, kao velika porodica“, stoji u uvodniku knjige.

Božidar Boško Milošević je prvi etablirani novinar Bara, čovjek čiji su tekstovi postavili grad na mapu Crne Gore i Jugoslavije. Rodio se 1937. godine u Starom Baru, gdje je završio osnovnu školu, a Učiteljsku započeo u Nikšiću i dovršio u Kragujevcu. Na Filozofski fakultet (grupa za jugoslovensku književnost) u Beogradu upisao se 1957. godine i na njemu apsolvirao 1961. Iste godine zaposlio se kao novinar u Radio Titogradu. Nikada nije završio fakultet, ali mu ta diploma, pokazalo se poslije, nije bila neophodna.

Na sebe je skrenuo pažnju efektnim tekstovima sa crnogorskog primorja, koje je objavljivao u „Pobjedi“, nedugo zatim počeo se javljati člancima u beogradskoj „Politici“, da bi 1968. godine postao stalni saradnik najuglednijeg jugoslovenskog dnevnog lista za područje Ulcinja, Bara, Budve i Kotora. Postao je tako dopisnik „Politike” iz najmanjeg mjesta u kojem je novina imala svog čovjeka – Bar je tada brojao tačno 3.840 stanovnika.

Prva vijest o katastrofalnom zemljotresu, 15. aprila 1979. godine, bila je upravo Boškova, nepunih sat vremena nakon kobnog udara. Čitava zemaljska kugla saznala je ono što je Milošević javio – sve su veze bile prekinute, pa se odlučio da sve saopšti putem radio-telegrafske stanice. Taj mu je novinarski podvig donio Godišnju nagradu „Politike” 1979. godine.
Nakon što je 15. aprila utkao sebe u svjetsko novinarstvo, dva dana kasnije je dao nemjerljiv doprinos barskom, pomažući u nastanku lokalne radio stanice – Radio Bara. Prvu vijest koju je emitovao Radio Bar „odradila” su trojica novinara, svaki svoj dio: urednik u „Politici” Kosta Kostadinović, dopisnik „Pobjede” Momčilo Popović i dopisnik „Politike“ Božidar Milošević. Za svoj požrtvovani rad odlikovan je Ordenom rada sa srebrnim vijencem 1980. godine. Nagradu za životno djelo Udruženja novinara Crne Gore primio je 1987. godine. Godinu dana kasnije uručena mu je i Posebna nagrada „Politike” za višegodišnje izvanredne rezultate u radu i doprinos unapređenju kompanije.
Bio je ključna ličnost sportskog novinarstva Bara, izvještač „Pobjede“ sa fudbalskih utakmica šezdesetih i sedamdesetih. Jedan je od malobrojnih što su javno digli glas protiv izgradnje fabrike sintermagnezita u barskom Polju, iako je to bila odluka i direktiva partije kojoj je svim bićem pripadao. Naročito je volio da piše o moru, brodovima i mornarima, te luci i radnicima koji su je znojem oblikovali…
Miloševićevi prsti bili su nezaobilazni u formiranju dva najznačajnija barska kulturna festivala – „Festivala pod Starom maslinom“ i „Barskog ljetopisa“. Napisao je tekst za himnu manifestacije „Crvene košulje“. Njegovim je direktnim posredovanjem objavljen prvi album barske grupe „Katapult“.
Umro je od srčanog udara 5. aprila 1994. godine, u „preživjeloj“ kafani nekadašnjeg hotela „Agava“,
čiji je svjedok izgradnje, uspona i rušenja u zemljotresu bio.
bARS
Promocija knjige Božidara Miloševića „Bar: Svjetionici jednog vremena, knj. 1“
27.avgust u 21.00
Plato Doma revolucije

Ružin trn, četiri decenije kasnije
2025-07-09
bARS
Srijeda, 9. jul u 21.00
Plato Doma kulture „Vladimir Popović Španac“
Ružin trn, četiri decenije kasnije
Moderator: Željko Milović

Ružin trn je hard-rock bend koji je svojim radom postavio Bar na muzičku mapu Jugoslavije, u prvoj polovini osamdesetih godina.
Osnovan je u Baru 1980. godine, u sastavu: Novak Noco Brajović – gitara, Perica Pero Purlija – bass, Amir Džibi Ibrahimbegović – bubnjevi, Slavko Ćiro Nikočević – ritam gitara i Zoran Sančo Veljić – vokal. Prvi cjelovečernji koncert, isključivo sa sopstvenim repertoarom, izvode u Baru avgusta 1981. godine u holu Doma kulture. Nakon niza personalnih promjena (pri čemu je pravu senzaciju izazvalo pristupanje grupi Christophera Chrisa Nichollssa, engleskog klavijaturiste koji je svirao sa Donovanom, te u grupama „Foundations“ i „Time“), bend se 1982. godine ustaloio u postavi kvarteta (Veljić, Brajović, Purlija i bubnjar i teksopisac iz Nikšića Sava Perović.
Učestvovali su na Subotičkom festivalu „Omladina ‘83“ sa pjesmom Bate Nonina „Laku noć, folirante“ i osvojili peto mjesto. Iste godine nastupili su kao prvi crnogorski bend na Zaječarskoj gitarijadi, i za pjesmu „Kadinjača“ osvojili nagradu za najbolju pjesmu sa tematikom ORA i njegovanjem revolucionarne tradicije. Svirali su na skupnim koncertima u beogradskoj „Pivari“, Domu omladine Beograd… Vođeni su pregovori sa PGP RTB za izdavanje ploče, ali su propali nakon što je izdavač tražio od njih da se presele u Beograd. Posljednja barska svirka bila je maja 1985. u sali OŠ „Jugoslavija“, kao predgrupa „Ribljoj čorbi“, prva i jedina u postavi sa Nevenom Markovićem kao klavijaturistom i Iskom Čobićem kao bubnjarem.
Bend se 1986. okuplja još jednom kako bi u beogradskom studiju „Casablanca“ snimio dvije kompozicije – „Mrzim decembar“ i „Glavom kroz zid“, od kojih je prva postala generacijska himna Barana. Nakon pauze, posljednji put se okupljaju 1991. pod imenom „Ružin trn“ da bi bili gosti velike Gitarijade u Podgorici.
Iako nikada nisu objavili album, ostavili su snažan pečat u muzičkoj istoriji Crne Gore.

***
U izdanju barske izdavačke kuće „Mediteran Multimedia“, ljeta 2025. godine je objavljen CD „Duša na dobošu“, skup studijskih i live snimaka grupe „Ružin trn“ iz Bara iz perioda 1981 – 1987. Na njemu je 12 kompozicija koje su bile gro repertoara ovog hard-rock benda.
Album je objavljen u znak sjećanja na preminule članove benda – gitaristu Novaka Brajovića i bubnjara Amira Džibija Ibrahimbegovića.

Promocija albuma biće na večeri posvećenoj stvaralaštvu ovog benda – „Ružin trn, 45 godina kasnije“, 9. jula u okviru segmenta bARS „Barskog ljetopisa“. Biće to i prvo veče organizovano na novoj sceni ispred Doma kulture. Učestvuju članovi benda, a moderator je selektor bARSa, publicista Željko Milović.

Izložba slika i skulptura „Genesis“ Marka Čakalovića
2025-07-14
bARS
Ponedjeljak, 14. jul u 21.00
Kreativni hub / Stari grad
Izložba slika i skulptura „Genesis“ Marka Čakalovića
Akademski vajar Marko Čakalović (Bar, 1984) Diplomirao je na Fakultetu likovnih umjetnosti Univerziteta Crne Gore na Cetinju , odsjek vajarstvo u klasi prof. Pavla Pejovića (2008). Njegov prepoznatljivi opus pripada sferi figuracije sa naglasenim elementima fantastike. Izražava se još i kroz medije klasičnog slikarstva i crteža, kao i kroz eksperimentalne forme u kojima kombinuje umjetničke discipline. Boravio je šest puta u umjetničkoj rezidenciji u Belgiji, gdje je ostavio zavidan broj radova.
Učestvovao je na mnogim selektiranim izložbama u zemlji i inostranstvu, šest puta je izlagao samostalno.
Veliki broj njegovih radova nalazi se u inostranim kolekcijama (Belgija, Holandija, Francuska, Njemačka, SAD, Malezija, Italija, Poljska, Sjeverni Sudan, Dominikanska Republika, Portugal, Slovačka, Sjeverna Makedonija…). Član je ULUCG od 2009. godine.
Osvojio je Godišnju nagradu za skulpturu Fakulteta likovnih umjetnosti, 2007, Nagradu za vajarstvo „Glo Art“ u Belgiji, 2019, nagradu „Drago Đurović“ Vajarske kolonije Danilovgrad, 2022. i osvojio prvo mjesto na internacionalnoj virtuelnoj izložbi „Godess Art Gallery“ Njemačka, 2024.
Aktivan je umjetnik, živi i stvara u Baru.

Izložba „Desert Orchid – Genesis“, u sklopu segmenta bARS 38. festivala „Barski ljetopis“, ispred i unutar Kreativnog haba u Starom gradu Baru obuhvataće skulpture i slikarske radove.

Koncert: MP Trio plays summer jazz
2025-07-20
bARS
Nedelja, 20. jul u 21.00
Plato Doma kulture „Vladimir Popović Španac“
Koncert: MP Trio plays summer jazz

„MP TRIO“ je jazz bend čiji članovi žive u Baru i Podgorici. Čine ga gitarista Miladin Peruničić, bass gitarista Davor Novak i bubnjar Ivan Ivanović – umjetnici koji su stekli svoje obrazovanje na muzičkim akademijama u Novom Sadu, na Cetinju i u Beogradu. Bend često nastupa sa klavijaturistom i producentom Božidarom Boletom Martinovićem.
Publici su poznati po originalnom repertoaru, koji se, na pomalo eklektičan način, kreće od klasičnih jazz standarda i obrada kompozicija „manuš“ muzike Django Reinhardta, preko modernih fusion jazz i blues kompozicija, do obrada pop i rock hitova. Muzikom pokušavaju spojiti moderan jazz zvuk s ritmovima i motivima svjetske i balkanske tradicionalne muzike, ne koketirajući ni sa jednim od ovih pravaca posebno. Trio je nastupao i snimao sa velikanima svjetske jazz i bluz scene, kao što su Rendy Brecker, Dave Weckl, Bobby Sanabria, Patrick O ‘Leary, Gabrielle Stravelli, Denise Jannah, njemačkim sastavom „Little Wing“, kao i istaknutim regionalnim umjetnicima među kojima su Rambo Amadeus, Ljuba Paunić, Ivan Aleksijević, Zdravko Čolić, Elvir Bandić Banda, Neno Belan, Vlatko Stefanovski…
Trio je takođe nastupao sa Crnogorskim simfonijskim orkestrom i sa španskim dirigentom Ikerom Sanchezom Silvom, svirajući filmsku muziku Ennia Morriconea. Članovi MP tria su takođe imali veoma uspješnu saradnju sa Simfonijskim orkestrom pod vođstvom maestra Roberta Homena iz Zagreba, svirajući muziku iz animiranih filmova Walta Disneya.
U posljednjih godinu dana aktuelni su sa dva singla: prvi je pjesma „Ilirikum“ nastala na motive narodne revolucionarne „Oj đevojko, drugarice“, a drugi je jedinstvena obrada čuvene pjesme „Bambina“ iz 1987. kultne splitske grupe „Đavoli“ na kojoj je gostovao i autor, Neno Belan.
U okviru programa bARS 38. festivala „Barski ljetopis“ predstaviće se koncertom pod nazivom „MP Trio plays Summer Jazz“.

Promocija knjige „Sirup od ogorčevine“ Dragane Erjavšek
2025-07-21
bARS
Ponedjeljak, 21. jul u 21.00
Plato Doma kulture „Vladimir Popović Španac“
Promocija knjige „Sirup od ogorčevine“ Dragane Erjavšek
Moderator: Nikola Nikolić
Dragana Erjavšek (Bar, 1980), crnogorska književnica, književna kritičarka i prevoditeljka, diplomirala je na Filozofskom fakultetu u Nikšiću. Objavila je zbirke poezije – „Horizontala preko bola“ (1996), „Vertikala bola“ (1998) i „Sirup od ogorčevine“ (2025), roman „Otvorena knjiga“ (2008), zbirku književnih prikaza „Nova crnogorska književnost“ (2023), zbirku priča „Ispod glasa“ (2024), kao i prevode monografije „Bar, grad feniks“ Maksima Lutovca i knjige „Ženska mistika“ Beti Fridan.
Poeziju i prozu objavljuje u brojnim domaćim i regionalnim časopisima i zbornicima; književne prikaze objavljivala je u dnevnom listu „Pobjeda“, gdje je radila kao novinarka. Uredila je nekoliko desetina knjiga objavljenih u Crnoj Gori i Srbiji. Prevođena je na engleski, njemački, makedonski i albanski jezik. Bila je selektorka književnog programa 37. Barskog ljetopisa. Zapošljena je u Matici crnogorskoj.
Dobitnica je Treće nagrade na konkursu za najbolju kvir priču u organizaciji NVO „Queer Montenegro“ (2021) i Prve nagrade na regionalnom konkursu za priču inspirisanu Bihorom „Zavičajne staze“ (2022). Kao rezidentkinja Nacionalnog centra za pisanje (National centre for writing) u Uneskovom gradu kulture Noriču (Engleska), u maju 2023. u okviru programa Kreativne Evrope prevodila je knjigu „Unexausted time“ nagrađivane britanske pjesnikinje Emili Beri.
Zavod za udžbenike i nastavna sredstva iz Podgorice za njenu zbirku „Sirup od ogorčevine“ dobio je Specijalno priznanje na Sarajevskom sajmu knjiga 2025. godine.
***
„Gorčina, ili ogorčenost na koju upućuje naslov, čovjekovo je potpuno otvaranje prema realnosti s koje su takođe spale maske. Ogoljena je svakodnevnim ispoljavanjem sitnih nakaznosti koje bespoštedno ranjavaju čovjeka, pa više nema potrebe za ukrivanjem, koje se na kraju svede na predsmrtno cjevčenje lažne nade. Mjesto toga, Erjavšek istura suprotan princip. Njeni se protagonisti ne brane od otrova, već ga pomalo puštaju u sebe, na kašičicu, poput sirupa. Pomalo otvrdnu, možda i otupe, ali zauzvrat i ojačaju. I u tome ima nečeg buntovnog, prije negoli nekakvog kobnog defetizma. Kad protiv lošega više nema borbe u klasičnom, napadačkom smislu, kad ponestane jednosmjernih rješenja, možda tajna upravo leži u totalnom obrtu. U revoluciji spram istrošenih, izlapjelih očekivanja, kojima se kljukamo od malih nogu, dok jednog dana ne osjetimo prezasićenost. Tada je spas – suptilno nam poručuje autorka – moguće pronaći jedino u rasterećujućoj ravnodušnosti, hladnokrvno ukopanoj pred problemom, koliko god nam se isprva činila nedoraslom i banalnom.
Protagonisti pjesama Dragane Erjavšek – ili, preciznije rečeno, njene stihovane proze – odreda su nasukani na hridini što razdvaja taj fatalno sukobljeni dualitet koji većina ljudi nesvjesno uzgaja u sebi: ono što želimo i ono što možemo/imamo. Pritom se on uglavnom ispoljava kod najintimnijih međuljudskih relacija: ljubavnih, prijateljskih, porodičnih. Sve je tu nekako na korak do savršenstva, no ipak isuviše rasuto i nedohvatljivo. Dojučerašnji znaci ljepote urastaju, hlade se, postaju ugarci sagorjelih nakana. Postavlja se pitanje: da li se upravo zametak otrova skriva u okruženju gdje bi morala vladati najjača bliskost? Ubija li nas upravo to pretjerano trenje, koje u početku zavarava toplinom kojom isijava? Da li rascjepi kreću od tih „narcizama malih razlika“ zbog sudbinske upućenosti jednih na druge?
Naravno, ovaj paradoks postoji otkad je svijeta i vijeka, ali ostaje dojam da ga ubrzan način života dovodi do teško zalječivog apsurda. Takva je situacija i s (anti)junacima Dragane Erjavšek. Uvijek ostaju u nekom stadijumu poludovršenosti, ni tamo ni ovamo, a opet grčevito željni sigurnosti, emocionalnog utočišta, ljubavi, zaštitničke prisnosti. Teoretski spremni, ali razroki i hromi u teško savladivoj praksi. Zvuči kao prosede koji olako može otklizati u trivijalnost, patetiku. U smislu da je nemoguće, figurativno rečeno, okrvaviti ruke a istovremeno zadržati neku iole dojmljivu arhitektoniku. Međutim, autorka bira ugao iz kog vješto miri formu i sadržinu, što ishoduje jednim kompletnim djelom, otpornim na raznolike čitalačke prohtjeve.“
(Nikola Nikolić, književnik)

***************
Zanimljivo, iako je u raznim ulogama (kao gošća skupnih večeri, moderatorka ili selektorka književnog programa), Dragana Erjavšek prisutna na „Barskom ljetopisu“ još od 1997, ovo je njeno prvo samostalno autorsko književno veče.

Koncert: Zima sings pop music
2025-07-27
bARS
Nedelja, 27. jul u 21.00
Plato Doma kulture „Vladimir Popović Španac“
Koncert: Zima sings pop music
Hor „Zima“ je formiran 2015. godine u Baru. Trostruki je laureat međunarodnog takmičenja horova u Herceg Novom (srebrna i bronzana nagrada). Bili su učesnici festivala „Barski ljetopis“, „Živa ulica“ i Božićnog festivala „Dukley Gardens“, susreta horova na Cetinju 2023. godine i festivala „Mokranjčevi dani“ u Negotinu 2024. godine, gdje su dobili Specijalnu povelju za izvođenje muzike Sergeja Tanejeva. Dobitnici su Zlatne plakete Međunarodnog festivala horova u Kikindi. U okviru manifestacije „Niške horske svečanosti“, hor je prošle godine osvojio nagradu za koherentno izvođenje crnogorske horske muzike.
Horom „Zima“ rukovodi mr Varvara Loyko, dirigentica, pjevačica, kompozitorka i tekstopisac. Od predškolskog uzrasta bavila se pjevanjem, završila je dječiju umetničku školu „A. Rubinstein“ u rodnom Tomsku, u Sibiru. Bila je laureat i pobjednik regionalnih i gradskih takmičenja. Hor muzičke škole čiji je bila član, laureat je međunarodnih takmičenja u Riva Del Gardi (Italija) i Budimpešti (Mađarska). Diplomirala je na horskom odsjeku Tomskog regionalnog koledža za kulturu i umjetnost 2004. godine. Nominalni je stipendista Fondacije „V. Potanin“. Uporedo sa karijerom u klasičnoj muzici, bila je pjevačica, kompozitorka i tekstopisac ruskih rock bendova „Bonus track“, „Katafote“ i „Varja i Žirafe“, a po dolasku u Crnu Goru bila je uključena u međunarodni projekat elektronske rock muzike „Varezhki“. Diplomirana je profesorica engleskog jezika od 2006, a od 2021. godine magistar jurisprudencije. Od 2015. godine je direktor horskog studija ZIMA u Baru, od juna 2022 specijalista inovacionog predškolskog muzičkog vaspitanja po sistemu V. Brainina. Organizator je festivala duhovne muzike „Ekumenika“ i više umjetničkih izložbi i srodnih događaja.
Iako su u deset godina postojanja postali regionalni poznati po izvođenju duhovnih i kompozicija klasične muzike, u okviru programa bARS, po prvi put u karijeri će se Hor „Zima“ predstaviti cjelovečernjim koncertom pop-rock muzike. Na programu će biti pjesme stranih, domaćih i regionalnih izvođača, od čega će neke biti premijerno izvedene u horskoj varijanti.

Koncert: Grimm plays 80’s (unplugged)
2025-07-31
bARS
Četvrtak, 31. jul u 21.00
Plato Doma kulture „Vladimir Popović Španac“
Koncert: Grimm plays 80’s (unplugged)
Barska rock grupa „Grimm“ nastala je 1999. godine i iza sebe ima dva objavljena albuma („Neomeđeni“ 2008, „Iza tišine“ 2016) i jedan koji je u fazi izdavanja („Između svjetova“, 2025).
Koncertno je aktivan dugi niz godina u različitim formacijama i ostavio je poseban trag u muzičkom stvaralaštvu Crne Gore. Muzička slika varira između gothic i klasičnog rocka, sa raskošnim orkestracijama i preplitanjem glasova Nebojše Đukanovića (muzika, tekstovi, vokal, gitara, klavijature) i Ivane Janković (vokal). Pored njih, u grupi su Marko Mirković – bass, Željko Samardžić – bubnjevi i Veljko Ivanović – gitara.
Specifičan vid muzičkog izražavanja članova benda su unplugged svirke, a u okviru programa bARS na „Barskom ljetopisu“ predstaviće se specifičnim, premijernim koncertom „Grimm plays 80’s (unplugged)“. Za ovu priliku, nastupiće kao trio: Đukanović, Janković, Ivanović, a izvešće prearanžirane hitove pop i rock muzike osamdesetih – numere sastava Eurithmics, Davida Bowiea, Paul Younga, Billy Idola i mnogih drugih.

Izložba fotografija „Nasmijana Topolica“
2025-08-03
bARS
Nedjelja, 3. avgust u 20.00
Trg Vladimira i Kosare
Izložba fotografija „Nasmijana Topolica“

Izložba fotografija na gradskom trgu / korzu karakteristična je za program bARS od samog nastajanja ovog segmenta manifestacije „Barski ljetopis“.

Ovoga puta, na Trgu Vladimira i Kosare, 3. avgusta biće prikazana izložba „Nasmijana Topolica“ koju je osmislio i realizovao Željko Milović, selektor bARSa, uz desetak prijatelja – žitelja Stare Topolice.

Stara Topolica je kolokvijalan naziv za skup zgrada urbanog centra Bara iz sedamdesetih, podignutih oko tri ulice, oivičenih morem i magistralom (danas Ulica Jovana Tomaševića), te zgradom Carine i Trudbeničkim barakama kod Madžarice. Taj kompleks zgrada je na izložbi prikazan na sasvim nesvakidašnji način – porodičnim i ličnim fotografijama stanovnika koji su se u periodu 1970-79. slikali na ulicama i na taj način postali svjedoci vremena: nastajanja/nestajanja čitavih gradskih cjelina, ali i osmjeha koji su bili zaštitni znak u gradu „u kome su se svi poznavali“.

Barski filmski vremeplov
2025-08-05
bARS
Utorak, 5. avgust u 21.00
Dublin pub
Barski filmski vremeplov

Jedino „neformalno“ mjesto na kome se tokom postojanja segmenta „bARS“ održavaju programi u sklopu „Barskog ljetopisa“ je kultni „Dublin pub“,prostor alternativne kulture Bara, pa ni ove godine dešavanja neće izostati.
Do sada su ovdje održana tri „bARS“ programa. Avgusta 2022. je upriličen multimedijalni program „Hram zlatnog lotosa, 40 godina kasnije“, posvećen istoimenoj knjizi Slobodana Vučkovića, koji se nakon gotovo četiri decenije opet pojavio na barskoj sceni. Naredne dvije godine, održane su promocije albuma i spotova, uz mini koncerte barskih pop-rock grupa „Grimm“ i VIS „BEŽ“.

Ove godine na terasi „Dublin Puba“ biće prikazan mali filmski vremeplov, kroz niz dokumentarnih crno-bijelih filmova nastalih šezdesetih i sedamdesetih godina. Organizator večeri pod nazivom „Barski filmski vremeplov“ je NVO Mediteran Multimedia, a program počinje u 21 sat.

Promocija knjige „Kofer za Šangri-La“ Sava Markoča
2025-08-10
bARS
Nedelja, 10. avgust u 21.00
Plato Doma kulture „Vladimir Popović Španac“
Promocija knjige „Kofer za Šangri-La“ Sava Markoča
Moderator: Milun Lutovac
Savo Markoč (Bar, 1963) završio je Nastavnički fakultet u Nikšiću, odsjek za Engleski jezik i književnost. Kratko je radio kao nastavnik, dok je veći dio radnog vijeka proveo u nekoliko pomorskih agencija. Usput je istraživao. U četrdesetim je otkrio ljubav prema kamenu. U pedesetim ka pisanju kratkih priča.
Živi, radi, kleše i piše u Baru.
Petkom ne radi. U Starom Baru je.
Prvu knjigu, zbirka kratkih priča „Kula od sjećanja i druge priče“, objavljena je 2018. godine, druga – „Priče sa zapadne strane“, 2021. godine, a prerađeno (skraćeno) izdanje prve knjige, pod novim naslovom „Kula od sjećanja“ u decembru 2021. godine.
„Kofer za Šangri-La“ je prvi roman Sava Markoča. Objavio ga je Kulturni centar Bar, 2024. godine.
Markoč je osvojio prvo mjesto na Međunarodnom festivalu kratke književne forme, Zaton 2023. u kategoriji „kratka priča“, kao i drugo mjesto na konkursu Ministarstva ekonomskog razvoja za najljepšu kratku priču o Crnoj Gori, 2023. godine.
***
„Samo pominjanje mitskog mjesta svih hipika svijeta od šezdesetih naovamo – utopijskog (dakle, fizički nepostojećeg) mističnog kraljevstva skrivenog iza vrhova Himalaja, u kome se, u miru i skladu, čuva sva mudrost čovječanstva dok ono ne bude spremno za ‘zlatno doba’ – unaprijed prejudicira da će u djelu biti riječi o tananim pulsiranjima duše i tijela za koje ne postoje svakodnevna objašnjenja, a koje će biti namijenjeno onima što u riječima traže dublji smisao. I sve uvijeno u fino oblandu pulsirajuće nostalgije.
I u novoj knjizi Markoč režira svoj ‘Cinema Paradiso’, sa prečicama koje vode od Tornatorea, Sorrentina do Antonionija… mediteranska škola, naizgled jednostavno ali vrlo efektno se igrajući sjećanjima na protekle decenije, događajima, ljudima, sa znalačkim darom da u sve utka sitne detalje koji čine život. U kolopletu nostalgičnih prizivanja nazire se emotivna priča, u koju je autor utkao i sebe i sebi poznate likove, kao i okruženje u kome je odrastao i sazrijevao, od Belvedera do Pristana, uz sve boje, ukuse i mirise koje to dragocjeno lično svjedočanstvo o suptilnijem vremenu života i izražavanja sopstvenog nosilo u sebi.
Glavni junak, u vječnom razmišljanju o potrebi odlaska u Šangri-La za koji nije siguran ni da postoji, gotovo je stereotipan lik knjiga ovakvog tipa – nesiguran u sebe ali siguran da je drugačiji od drugih, u grozničavom prebiranju o svrhi sopstenog postojanja (i gotovo po pravilu nepostojanja svrhe onih oko njega) i poimanju osjećaja da je njegov ‘let’ dar za koga nema objašnjenje, te mu i nije mjesto tu gdje jeste. Zato se čitavim tokom knjige u suštini i priprema na pakovanje kofera za daleke pute, rastajući se, korak po korak, sa akterima koji mu oblikuju život. Ostali likovi djela su, reklo bi se – tipski, compañero obješenjak, putena krčmarica puna saosjećanja, lokalni oriđinali…“.
(Željko Milović)

Promocija knjige „Svjetionici jednog vremena, knj. 2“ Božidara Boška Miloševića
2025-08-18
bARS
Ponedjeljak, 18. avgust u 21.00
Plato Doma kulture „Vladimir Popović Španac“
Promocija knjige „Svjetionici jednog vremena, knj. 2“ Božidara Boška Miloševića

Izložba „Gobleni – (U)Bod vremena“
2025-08-19
bARS
Utorak, 19. avgust u 20.00
Galerija „Velimir A. Leković“
Izložba „Gobleni – (U)Bod vremena“

Otvaranje bARS segmenta uz „best of“ izdanje hroničara barskog duha
2026-07-08
bARS
Srijeda, 8. jul u 21.00
Plato Doma kulture

Otvaranje bARS segmenta uz „best of“ izdanje hroničara barskog duha

Program ovogodišnjeg bARS-a, segmenta Barskog ljetopisa posvećenog lokalnim autorima i kulturnoj baštini Bara, započinje promocijom knjige Milana Vujovića – “Barske priče, odabranih 156, knjiga V”. Riječ je o svojevrsnom, luksuznom “best of” izdanju u kojem se nalaze 165 odabranih priča iz prethodne četiri knjige sa istim naslovom. Među njima su uvrštene i neke sasvim nove, ali i malo „umivene“, stilski dotjerane verzije starijih priča. Pored tekstualnog dijela, posebnu vrijednost ovoj monografiji daje i njen drugi dio, koji čini 48 autentičnih fotografija Bara u boji, autora Sergeja Zabijaka.
Milan Vujović je rođen 1959. godine u Baru. Čitav radni vijek proveo je u Radio Baru kao novinar i urednik, ostajući duboko utkan u društveni i kulturni život grada. Objavio je desetak naslova, među kojima se izdvajaju i tri romana: „Agnostik ili kako je Jagoš završio pravo“, „Ništa se nije promijenilo“ i „Počelo je s nesanicom“. Vujović je dobitnik brojnih novinarskih nagrada, kao i najvećeg opštinskog priznanja – Nagrade oslobođenja Bara, koja mu je uručena 2018. godine.
U predgovoru za petu knjigu „Barskih priča“, prof. dr Tihomir Brajović je zapisao:
„Od uvodne anegdote o Selim-begu Mustafiću, legendarnom izumitelju slogana ’Nema Bara do cara!’, preko brojnih zapisa o dogodovštinama i dosjetkama poznatih i manje poznatih Barana svih doba, uzrasta, ideoloških uvjerenja i vjera u širokom rasponu i razmjeru, pa sve do završne crtice, u kojoj se sakupljač na usta drugoga šeretski nasmijao sam sebi, sasvim kratki ili tek nešto malo duži tekstovi sabrani u ovoj knjizi, zabavni su, informativni, nerijetko i poučni primjeri nerazdruživog spoja postojanog čojstva i nezatomljivog humora koji je, moglo bi da se kaže, izraz naročitog barskog duha, te posebne mješavine južnjačke dovitljivosti i došljačkog sjevernjačkog etosa kao spone ovoga sa prošlim vremenima i predanjima. Ne podliježući iskušenju suvišnosti, nego bilježeći neposredno, razumljivo, s tek diskretnim sugestijama u stilizaciji i naznakama u poenti, Milan Vujović otvorio nam je mogućnost da te tekstove čitamo kao nastale, kako se to često kaže, ’iz glave cijelog naroda’.“
Pozivamo sugrađane i sve goste Bara da u srijedu veče na Platu Doma kulture, kroz prepoznatljivi humor i autentične zapise Milana Vujovića, zajedno otvorimo ovogodišnju bARS selekciju i proslavimo duh našeg grada.
Ulaz na promociju je slobodan. Dobro došli!

Barski Pop-Rock Talasi
2026-07-11
bARS
Subota, 11. jul u 21.00
Plato Doma kulture
BARSKI POP-ROCK TALASI
Promocija duplog kompilacijskog CD-a: Istorijski muzički projekat koji slavi i dokumentuje barsku scenu
U okviru ovogodišnjeg bARS segmenta Barskog ljetopisa, u subotu, 11. jula sa početkom u 21 čas na Platu Doma kulture, biće promovisan dupli kompilacijski CD „Barski pop-rock talasi“. Riječ je o jedinstvenom muzičkom projektu u državi, kojim Bar postaje jedini crnogorski grad koji je na jednom mjestu objedinio i ponudio kompletnu lepezu autora koji se bave muzikom ove provenijencije.
Ovaj projekat na najbolji način prikazuje veoma bogatu i dinamičnu aktuelnu muzičku pop-rok scenu Bara, donoseći nove, neobjavljene i/ili još uvijek aktuelne snimke. Raspon izvođača je fascinantan – od Gule i „Katapulta“, kao konstante ovdašnje scene punih 40 godina, pa sve do prvog solističkog projekta Ivane Janković, prepoznatljive pjevačice grupe „Grimm“. Kroz materijal dvadeset izvođača različitih senzibiliteta, izdanje mapira sve od indie-rocka, preko metala, mainstream rocka i pop muzike, pa do ambijentalnih instrumentala. U dosadašnjoj regionalnoj muzičkoj istoriji, od sedamdesetih godina naovamo, upravo su ovakvi kompilacioni nosači zvuka bili glavni izvor informacija i dokumentarnih saznanja o stanju scene za buduće istraživače urbanih dešavanja. Urednik i konceptor ovog kapitalnog izdanja je Željko Milović.
Iza ovog projekta stoji „Mediteran Multimedia“, nevladino udruženje i izdavačka kuća posvećena očuvanju, istraživanju i promociji kulturne i istorijske baštine Bara. Udruženje je prepoznatljivo po širokom spektru aktivnosti koje uključuju objavljivanje knjiga i muzičkih izdanja, kao i organizovanje kulturnih manifestacija koje dokumentuju lokalnu istoriju, kulturu i specifičnosti barskog kraja. Do sada je ova izdavačka kuća objavila dva albuma grupe „AkademiA“, dva EP albuma sastava „VIS BEŽ“, te po jedan CD grupa „Makadam“, „Bellmondo“, „Ružin trn“ i „Projekat Villanelle“.
Pozivamo sve ljubitelje dobrog zvuka, hroničare pop-rok kulture i prijatelje festivala da svojim prisustvom podrže ovo veče koje ostaje zapisano kao važan dokument urbane istorije Bara.
Ulaz je slobodan. Dobro došli!

Promocija knjige „Kratke priče o beskrajnoj vodi“ Mitra Miša Škuletića
2026-07-14
bARS
Utorak, 14. jul u 21.00
Plato Doma kulture

„Frekvencija - Vibracija - Energija“
2026-07-19
bARS
Nedjelja, 19. jul u 21.00
Kreativni hab / Stari grad Bar

„Frekvencija – Vibracija – Energija“
U okviru bARS selekcije, u nedjelju, 19. jula sa početkom u 21.00 čas u prostoru Kreativnog haba u Starom gradu Baru, biće svečano otvorena samostalna izložba magistra grafike Relje Dedeića pod nazivom „Frekvencija – Vibracija – Energija“. Ovu intrigantnu postavku, koja otvara novu dimenziju u okviru ovogodišnjeg festivalskog programa, potpisuje selektor Željko Milović. Barska publika i stručna javnost imaće priliku da se susretnu sa radovima koji radikalno napuštaju konvencionalne slikarske okvire, donoseći autentičan spoj naučne misli, filozofije i apstraktnog vizuelnog eksperimenta.
Postavka „Frekvencija – Vibracija – Energija“ polazi od premise da u kosmosu, kao i u umjetnosti, ništa ne miruje – sve se kreće i sve vibrira. Oslanjajući se na teoriju struna (string theory), prema kojoj je svemir velika simfonija vibrirajućih niti, Dedeić koristi apstraktne i nekonvencionalne tehnike kako bi vizuelno materijalizovao nevidljive sile koje oblikuju našu stvarnost. U vremenu savremenog života „unutar piksela“, umjetnik ukazuje na to da energija, vođena specifičnim frekvencijama, tvori geometrijske oblike nalik mandalama. Ti oblici, kako primjećuje istoričarka umjetnosti Katarina Ilić, postaju „tajanstvena saopštenja nesvjesnog“, pretvarajući svemir iz hladnog, praznog prostora u dinamično informacijsko polje u kojem posmatrač prestaje biti puki recipijent i postaje dio sveopšte kosmičke arhitekture.
U Dedeićevoj sferi ekspresionističko-apstraktnog slikarstva, boja se manifestuje kao čista frekvencija i fizika svjetlosti. Shvatajući boju ne kao statičnu materiju, već kao interpretaciju svjetlosnih talasa u ljudskom mozgu, autor stvara specifičan „notni sistem palete“. Njegov postupak nalikuje suptilnoj i slojevitoj kompoziciji grupe AIR „La Femme D’argent“ – on ne miješa samo pigmente, već manipuliše frekvencijama i ponire u fraktalna stanja objekata. Težeći čistoj sinesteziji i fenomenu „slušanja boja“, radovi iz ovog ciklusa predstavljaju treperenje bića u traganju za sopstvenim izvorištem, uspješno prevodeći zvučnu vibraciju i muziku u vizuelni oblik neugasive svjetlosti.

Marko Vuksanović – The finest sons and daughters
2026-07-25
bARS
Subota, 25. jul u 21.00
Plato Doma kulture
MARKO VUKOSAVOVIĆ – THE FINEST SONS AND DAUGHTERS
Ekskluzivna promocija kapitalne dvotomne studije o crnogorskom antifašizmu pisane za globalnu javnost
U subotu, 25. jula sa početkom u 21 čas na Platu Doma kulture, ovogodišnji bARS program Barskog ljetopisa donosi izuzetnu kulturno-istorijsku promociju. Barskoj publici predstaviće se Marko Vukosavović sa svojim kapitalnim publicističkim djelom „The Finest Sons and Daughters“ („Najsvjetliji sinovi i kćeri“), dvotomnom studijom koja na engleskom jeziku donosi nevjerovatno detaljan, objektivan i dokumentovan uvid u crnogorski antifašistički pokret tokom Drugog svjetskog rata.
Autor Marko Vukosavović je stručnjak za finansije i strateški razvoj sa impresivnom globalnom karijerom. Diplomirao je ekonomiju u Beogradu, a MBA studije iz međunarodnog poslovanja završio je na prestižnom Eastern univerzitetu u Pensilvaniji. Tokom karijere bio je dio timova koji su uspješno izveli brojne kompanije na New York Stock Exchange i London Stock Exchange, a trenutno pokriva poziciju finansijskog direktora Akademije za menadžment (AOM) u Njujorku i suosnivač je Crnogorske akademije za menadžment (MAOM). Istovremeno je prepoznat po svom humanitarnom radu: kao glavni finansijski analitičar za „Geneva Global“ učestvovao je u finansiranju preko stotinu organizacija širom svijeta, obavlja dužnost predsjednika UO organizacije „Hope for Ukraine“, a više od decenije proveo je baveći se ekonomskim razvojem sirotinjskih zajednica u Meksiko Sitiju kroz fondaciju „Urban Mosaic“.
Uporedo sa biznis karijerom, Vukosavović je cijenjeni publicista na temu Drugog svjetskog rata u Jugoslaviji. Kao sin uvaženog partizanskog generala Raška Vukosavovića – komandanta Vira i Crmnice, prve oslobođene teritorije u okupiranoj Evropi jula 1941. godine – autor je tokom pisanja ove studije koristio očev ratni dnevnik, ali i proveo godine u najznačajnijim svjetskim arhivima skupljajući obimnu dokumentarnu građu.
Ova kapitalna studija sastoji se iz dvije knjige:

Prva knjiga “Resistance” (“Otpor”)pokriva početni period antifašističkog otpora u Crnoj Gori, od Trinaestojulskog ustanka do odlaska partizana u Bosnu u junu 1942. godine. Knjiga se vrlo objektivno bavi kompleksnim unutrašnjim podjelama, građanskim ratom koji je tinjao, greškama i zločinima svih zaraćenih strana, kao i surovim represalijama nad civilima.
Druga knjiga “Glorious Brigade” (“Slavna brigada”)prati ratni put IV Crnogorske proleterske brigade od juna 1942. do decembra 1943. godine, detaljno dokumentujući formiranje brigada i marš kroz Bosnu i Hercegovinu, Dalmaciju i Crnu Goru.

Djelo donosi mnoštvo novih faktografskih podataka, vojnih izvještaja i političkih analiza ključnih figura tog doba. Poseban značaj ove dvotomne studije leži u činjenici da je napisana na engleskom jeziku, sa jasnim ciljem da se zapadnoj naučnoj javnosti, stranim istoričarima i čitaocima ponudi autentična i dokumentovana istina o strahovitim žrtvama koje je narod Crne Gore podnio u borbi protiv fašizma.
Pozivamo sve ljubitelje istorije, publicistike i poštovaoce antifašističke tradicije našeg kraja da prisustvuju ovoj izuzetno važnoj večeri.
Ulaz je slobodan. Dobro došli!

Izložba „Bar Između A-Molla I F-Dura“
2026-08-01
bARS
Subota, 1. avgust u 20.00
Trg Vladimira i Kosare
IZLOŽBA „BAR IZMEĐU A-MOLLA I F-DURA“

Retrospektiva muzičkog života Bara: Više od vijeka melodija i urbanog duha na fotografijama
U šestoj godini svog postojanja, bARS ponosno nastavlja tradiciju postavljanja izložbi na otvorenom koje čuvaju i od zaborava brane kolektivnu memoriju grada. Nakon prve tri postavke koje su krasile gradski korzo, i naredne tri, izuzetno posjećene izložbe na glavnom gradskom trgu, ovogodišnja selekcija donosi novu vizuelno-istorijsku poslasticu pod nazivom „Bar između a-molla i F-dura“.
Ova jedinstvena izložba donosi više od stotinu fotografija koje dokumentuju bogat muzički život Bara, obuhvatajući širok vremenski raspon od početka XX pa sve do početka XXI vijeka. Na hronološki posloženim fotografijama do 1970. godine dominiraju motivi legendarne gradske bleh muzike, horova i folklornih grupa. Nakon tog perioda, primat i svoje zasluženo mjesto na barskom asfaltu uzima pop-rok muzika, dok se od sredine osamdesetih godina prošlog vijeka priključuje i narodna novokomponovana muzika.
Kroz ovu postavku biće prikazani i dragocjeni fotosi sa raznih manifestacija koje su oblikovale društveni život grada – od proslava važnih datuma Narodnooslobodilačke borbe (NOB) do nastupa na kultnom Prvom glasu Bara, te od nezaboravnih igranki u staroj Poljoprivrednoj školi pa sve do modernih koncerata u okviru manifestacije „Ljeto sa zvijezdama“.
Izložbu je idejno osmislio Željko Milović, a realizovao ju je uz svesrdnu pomoć mnogobrojnih Barana – aktera tadašnjeg zabavnog života ili njihovih porodica koji danas brižljivo čuvaju ove istorijske snimke u privatnim arhivama. Za pedantno retuširanje fotografija i vizuelni dizajn same postavke pobrinuo se, kao i ranijih godina, Semir Karastanović.
Pozivamo sve građane i posjetioce Bara da u subotu veče prošetaju Trgom Vladimira i Kosare, i kroz objektiv istorije osjete ritam i melodiju prohujalih vremena koja su izgradila kulturni identitet našeg grada.
Ulaz je slobodan. Dobro došli!

Akademija plays Unexpected
2026-08-03
bARS
Ponedjeljak, 3. avgust u 21.00
Plato Doma kulture
AKADEMIA PLAYS UNEXPECTED
Barski rok bend u potpuno novom svjetlu: Najveće B-strane i zaboravljeni klasici jugo-roka

Shodno već prepoznatljivom višegodišnjem “bARS” trendu da u okviru muzičkog dijela ovog segmenta manifestacije “Barski ljetopis” ponudi značajan otklon od uobičajenih nastupa izvođača, ove godine publiku očekuju specijalne programske večeri. U okviru ovog koncepta, barskoj publici će se predstaviti Stevan Faddy, kao i kultni domaći rok sastav “AkademiA” sa ekskluzivnim projektom “AkademiA plays Unexpected” (“AkademiA izvodi neočekivano”).
“AkademiA” je jedan od najprepoznatljivijih i najaktivnijih crnogorskih rok bendova, sinonim za energiju klupske i velike scene, te istrajni čuvar autorskog rok zvuka u Baru. Međutim, ovog puta bend će svoj jednosatni nastup bazirati na repertoaru koji se ne može čuti na njihovim uobičajenim svirkama, velikim manifestacijama niti u klubovima. Ponovo zahvatajući u veliku ostavštinu eks-ju roka osamdesetih godina, ali na potpuno drugačiji način, bend će izvesti kultne instrumentale sastava „Leb i sol“, kao i takozvane B-strane singlova i pjesme koje su gotovo zaboravljene na starim LP pločama.
Grupa je zvanično osnovana 2. oktobra 2008. godine. Predvođena gitaristom i autorom Božidarom „Čičom” Gagovićem, standardnu i prepoznatljivu postavu čine Mišo Škuletić (klavijature), Marko Miraš Mirković (bas), Ratko Raštan Stanisavljević (bubnjevi) i vokali Gavro Gajo Ugrenović i Marija Brajović. Na nastupima i snimanjima često im se pridružuju gostujući muzičari, pa će tako biti i ovoga puta – jedan od najavljenih gostiju na bini biće prof. Milorad Bulatović. “AkademiA” iza sebe ima tri studijska rok albuma.
Bilo da sviraju na velikim manifestacijama poput “Ljeta sa zvijezdama”, regionalnim festivalima (“Lake fest”, “Beer fest”, “North Fest”), novogodišnjim trgovima ili u lokalnim klubovima, članovi benda “AkademiA” uvijek s ponosom ističu svoj lokalni identitet, ostajući autentični i nezaobilazni stub barske pop-rok tradicije.
Pozivamo vas da ne propustite ovo jedinstveno muzičko veče i uživate u “neočekivanom” repertoaru koji će nas vratiti u zlatno doba eks-ju roka.
Ulaz je slobodan. Dobro došli!
